Dispepsi Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Dispepsi; mide ağrısı, hazımsızlık, şişkinlik ve yemek sonrası rahatsızlık hissiyle seyreden sindirim sistemi sorunudur.

Dispepsi Nedir?

Dispepsi kendi başına bir hatalık değildir. Bir grup şikayetler bütünü olarak değerlendirilebilir. Daha çok mide ve karnın üst kısmında ağrı, hazımsızlık, rahatsızlık hissi olarak tanımlanabilir. Hastalar genelde midem huzursuz, hazımsızlık çekiyorum, bir dolgunluk ve baskı var şeklinde tarif ederler.

Dispepsi mide ve duodenumda oluşan hastalıklarla ilişkilidir. Çoğu zaman yemek sonrası şikayetler gelişir. Ama her zaman mide ve duodenumda net bir hastalığa sekonder ortaya çıkmaz. Fonksiyonel durumlarda dispepsiye neden olabilir.

Dispepsi Belirtileri?

Midede yanma, huzursuzluk, baskı ve hazımsızlık hissi en sık görülen belirtilerdir. Yemeklerden sonra dolgunluk, gaz, sık geğirme, ağza acı su gelmesi, ekşime, bulantı, kusma gibi bulgular görülebilir.

Eğer kilo kaybı, yoğun bulantı-kusma, siyah dışkılama (melena), anemi gibi alarm bulguları varsa mutlaka detaylı araştırmak gerekir. Standart dispepside bu şikayetler bulunmaz. Daha çok şiddetli gastrit ve ülser gibi durumlarda oluşabilir.

Dispepsi Nedenleri

Birçok nedene bağlı olarak gelişebilir. Midede organik bir hastalık olabilir, bazen de mide normal olmasına rağmen fonksiyonel olarak hastalık vardır.

Düzensiz, kötü ve tekdüze diyet en önemli nedendir. Ayrıca yoğun baharatlı, soslu, yağlı ve kızartma gıdalar, alkol, sigara, asitli içecekler, enerji içecekleri, stres, gastroözofageal reflü, helikobakter pilori gastriti, ağrı kesici (NSAID) ilaçlar, safra kesesi hastalıkları, çölyak hastalığı, pankreas hastalıkları da dispepsi nedeni olabilir.

Dispepsi Tedavisi

Dispepsinin tedavi edilebilmesi için öncelikle dispepsi nedeninin tam olarak ortaya çıkartılması gerekmektedir. Eğer helikobakter pilori varsa antibiyotik tedavisi, pankreas ya da safra kesesine bağlı ise ona yönelik tedavi gerekir. Ayrıca beslenme mutlaka düzenlenmelidir. Az ve sık yemek önerilir. Yavaş yemek, uzun açlık vermemek, gece geç saatlerde yemek yememek önemlidir. Yoğun alkol, çay, kahve, asitli içeceklerden uzak durulmalıdır.

İlaç tedavilerinde en sık kullanılan ilaçlar proton pompa inhibitörü olarak nitelendirilen mide koruyuculardır. Ayrıca anti asit ilaçlar da işe yaramaktadır.

Dispepsi Yaşam Tarzı Önerileri

Düzenli ve sağlıklı beslenme olmazsa olmazdır. Küçük porsiyonlar, az ve sık beslenme önerilir. İyi çiğnemek ve yavaş yemek yemek önemlidir. Geç saatlerde yemek yemekten kaçınılmalıdır. Yemek sonrası uzanılmamalıdır. Nane, domates, çikolata, yağlı gıdalar, soslar, soğan, sarımsak, baharatlar, çay, kahve, asitli içecekler dispeptik yakınları arttırabilir.

Sigara ve alkol azaltılmalıdır. Stres şikayetleri kesinlikle arttırır. Dar ve sıkı kıyafetler giyilmemelidir. Gereksiz ilaç kullanımından kaçınılmalıdır. Bu önerilerin uygulanması ilaç kullanımı kadar hatta daha fazla etkili olmaktadır.