İntestinal Metaplazi Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

İntestinal metaplazi; mide hücrelerinin bağırsak tipi hücrelere dönüşmesiyle gelişen ve endoskopi biyopsisinde saptanan durumdur.

İntestinal Metaplazi Nedir?

Midede başta olmak üzere bağırsaklarda iç yüzeyi kaplayan mukozanın normalden farklı bir mukoza türüne dönüşmesi durumudur. En sık midede görülür. Mide mukozasında ince ya da kalın bağırsak mukoza yapısı gelişmesi olarak karşımıza çıkar.

Midede belli bölgeler kendi normal hücre yapılarını yitirirler, bu bölge bağırsak hücre yapısı tarafında doldurulur. Bu dönüşüm esnasında goblet hücreleri ismindeki mukus salgılayan hücreler gelir. Mideden alınan endoskopik biyopsilerde bu değişim net olarak saptanabilmektedir. 

İntestinal Metaplazi Nedenleri

En önemli neden mide mukozasının kronik olarak inflamasyona ve strese maruz kalmasıdır. Mukoza hücreleri bu kronik maruziyete bağlı olarak başka bir hücre çeşidine dönüşmeye başlar.

Helikobakter pilori enfeksiyonu, kronik gastrit, atrofik gastrit, otoimmün hastalıklar, sigara ve alkol kullanımı, kötü beslenme, alkalen reflü gastrit, genetik faktörler, ileri yaş, bazı ilaçlar intestinal metaplaziye neden olabilir.

İntestinal Metaplazi Belirtileri

İntestinal metaplaziye spesifik bir belirti yoktur. Genel olarak mide problemlerinde görülen şikayetler hastalar tarafından ifade edilmektedir. 

Mide ağrısı, yanma, şişkinlik, hazımsızlık, gaz, geğirme, ekşime, ağız kokusu, sindirim zorluğu, yemek sonrası dolgunluk, bulantı, çabuk doyma, iştahsızlık gibi belirtiler vardır. Eğer anemi, vitamin eksikliği, halsizlik gibi bulgular varsa daha şiddetli bir intestinal metaplazi düşünülmelidir.

İntestinal Metaplazi Risk Faktörleri

İleri yaş, sigara, alkol, helikobakter pilori, safra gastriti (Alkalen reflü gastrit), atrofik gastrit, otoimmün gastrit, pernisiyöz anemi, çölyak hastalığı, kötü beslenme (aşırı soslu, baharatlı, tütsülenmiş, işlenmiş, paketli gıda tüketimi), liften sebze ve meyveden fakir beslenme risk faktörleridir. Genetik yatkınlık çok önemlidir. Birinci derece akrabada intestinal metaplazi olması kişide gelişme ihtimalini 2-3 kat arttırmaktadır.

İntestinal Metaplazi Kanser Riski

İntestinal metaplazinin toplam 4 tipi vardır. Bunlar; komplet, inkomplet, yaygın ve fokal. Yaygın ve inkomplet tipi kanser riski diğer tiplere göre daha fazladır. Ama intestinal metaplazinin herkeste kansere dönüşeceği inanışı kesinlikle yanlıştır.

Aile hikayesi, helikobakter pilori, ileri yaş, displazi ve atrofi varlığı, sigara alkol kullanımı, şikayetlerin uzun süredir olması kanser riski açısından artış sağlar. Fakat erken tespit edilip tedavi verilen hastaların çok büyük bir kısmında kanser gelişmez.

İntestinal Metaplazi Tedavisi

Öncelikle hangi tip olduğu saptanmalı ve ona göre risk analizi yapılmalıdır. Örneğin helikobakter pilori varlığında antibiyotik tedavisi çok işe yaramaktadır. Kronik inflamasyon yapan durumlarda asit azaltıcı ilaçlar ve diyet tedavileri önerilmektedir. Sigaranın bırakılması, düzenli endoskopik takip önemlidir.

Displazi varlığında endoskopik olarak o bölge çıkartılabilir. Ayrıca antioksidan, multivitamin ve rejeneratif tedaviler intestinal metaplazinin azaltılmasında etkilidir. Bu tedavilerin gecikmeden uygulanması önerilmektedir.

İntestinal Metaplazi Takibi

Takip endoskopi ve bu esnada yapılan biyopsiler ile olmaktadır. Endoskopik takipte mide içinden mapping dediğimiz tarama uygulanmadır. Bu tarama biyopsi protokolünde antrumdan 2 adet, korpustan 2 adet ve insucura angularisten 1 adet biyopsi alınması önerilmektedir. Gerekli durumlarda daha fazla biyopsi örneği de alınabilir.

Endoskopi sırasında normal incelemenin yanı sıra cihazların teknolojik özellikleri kullanılarak farklı dalga boylarındaki ışıklarla şüpheli alanlar daha net olarak görülüp biyopsiler alınabilir. Böylelikle tanısal anlamda erken saptanma sağlanabilir.

Takip sıklığı hastaya göre olmalıdır. İnkomplet ve yaygın metaplazide endoskopi sıklığı 6-12 arasında olmalıdır. Eğer displazi eklendiyse daha sık yapılabilir. Takipte amaç hastalığı durumunun saptanması, oluşan yeni bölgelerin incelenmesi ve temizlenmesidir.

İntestinal Metaplazi Yaşam Tarzı Önerileri

Sigara mutlaka bırakılmalıdır. Beslenme düzenlenmeli ev sağlıklı hale getirilmelidir. Aşırı tuzlu, baharatlı, işlenmiş, salamura, aşırı sıcak-soğuk gıdalar tüketilmemelidir. Şarküteri ve paketli gıdalardan uzak durulmalıdır. Sebze meyve alımı arttırılmalıdır. Obezite varlığı hastalık açısından risk faktörü olduğundan kilo kontrolü önemlidir.