Ağız Kokusu (Halitozis) Nedir? Nedenleri ve Tedavisi

Ağız kokusu (halitozis), ağız, mide, bağırsak ve diğer hastalıklara bağlı gelişebilen, nedeni araştırılması gereken önemli bir sağlık sorunudur.

Ağız Kokusu (Halitozis) Nedir?

Tıbbi adıyla halitozis, ağız içerisindeki kötü kokunun nefesle birlikte kişinin kendisini veya çevresindekileri rahatsız edecek düzeyde hissedilmesi durumudur. Bazı kişiler kendi ağız kokularını fark etmeyebilir. Bu gibi durumlarda eşi, annesi, babası veya yakın arkadaşları ağız kokusunu dile getirebilir.

Toplumda oldukça sık görülen bir sağlık sorunudur. Ağız kokusu yalnızca kötü koku ile sınırlı kalmaz; kişinin özel yaşamını, iş hayatını ve sosyal ilişkilerini olumsuz etkileyebilir. İleri durumlarda sosyal izolasyona ve özgüven kaybına neden olabilir.

Ağız Kokusunun Nedenleri

Halitozis çoğunlukla tek bir nedene bağlı gelişmez. Birçok farklı hastalık ve durum ağız kokusuna neden olabilir. Hastanın ayrıntılı öyküsü, muayenesi ve gerekli tetkikleri sonrasında altta yatan neden belirlenebilir. Böylece kalıcı tedavi planlanabilir. En sık neden ağız ve diş kaynaklı problemlerdir. Diş çürükleri, diş eti hastalıkları, diş taşları, uygun olmayan protezler, dil üzerinde biriken bakteri tabakası ve tükürük salgısının azalması ağız kokusuna yol açabilir.

Bir diğer yaygın neden kulak burun boğaz hastalıklarıdır. Kronik farenjit, kronik sinüzit, bademcik taşları, geniz akıntısı, burun tıkanıklığı ve kronik tonsillit ağız kokusuna neden olabilir. Solunum sistemi hastalıkları da ağız kokusuna yol açabilir. Akciğer apsesi, bronşektazi, kronik akciğer enfeksiyonları ve akciğerde yabancı cisim bulunması bu nedenler arasında yer alır.

Gastrointestinal sistem hastalıkları halitozisin önemli nedenlerindendir.

• Helicobacter Pilori
• Özofagus Divertikülleri
• SİBO (İnce Bağırsakta Aşırı Bakteri Çoğalması)
• Özofajit (Gastroözofageal Reflü Hastalığı)
• Akalazya
• Gastroparezi (Midenin Geç Boşalması)

Diyabet, böbrek yetmezliği, karaciğer sirozu ve bazı metabolik hastalıklar da ağız kokusuna yol açabilir. Bazı besinler ve alışkanlıklar ağız kokusunu artırabilir. Soğan, sarımsak, yoğun baharat tüketimi, yetersiz su içilmesi, sigara ve alkol kullanımı ile ketojenik diyet bunların başlıcalarıdır.

Antidepresanlar, alerji ilaçları ve diüretikler (idrar söktürücüler) gibi bazı ilaçlar da ağız kokusuna neden olabilir.

Ağız Kokusunu Önleyici Öneriler

En önemli basamak, altta yatan nedenin doğru şekilde belirlenmesidir. Bununla birlikte herkesin uygulayabileceği bazı önlemler bulunmaktadır. Ağız ve diş bakımı düzenli yapılmalı, dişler günde en az iki kez fırçalanmalı, diş ipi kullanılmalı ve gerekli durumlarda ağız gargaralarından yararlanılmalıdır.

Yeterli miktarda su tüketilmeli, uzun süre aç kalınmamalı, sigara ve alkolden uzak durulmalı, sarımsak ve soğan gibi ağız kokusuna neden olabilecek besinlerin tüketimi sınırlandırılmalıdır. Geniz akıntısı, sık sinüzit veya diğer kulak burun boğaz şikâyetleri bulunan kişilerin ilgili uzmana başvurması önerilir. Ancak altta yatan neden belirlenmeden uygulanan bu önlemler yalnızca geçici rahatlama sağlar.

Ağız Kokusu Tedavisi

Kalıcı ve etkili bir tedavi için ağız kokusuna neden olan esas problemin belirlenmesi gerekir. Ağız ve diş kaynaklı ağız kokusunda diş hekimi tarafından diş taşı temizliği, diş eti hastalıklarının tedavisi, çürüklerin onarılması, protezlerin değerlendirilmesi ve dil yüzeyinin temizliği yapılmalıdır.

Ağız kuruluğu bulunan kişiler yeterli miktarda su tüketmeli, mümkünse ağız kuruluğuna neden olan ilaçlar hekim kontrolünde yeniden değerlendirilmelidir. Kulak burun boğaz hastalıklarına bağlı ağız kokusunda sinüzit, farenjit ve tonsillit gibi hastalıkların uygun şekilde tedavi edilmesi gerekir.

Gastrointestinal sistem kaynaklı ağız kokusunda gastroenteroloji uzmanına başvurulmalıdır. Bu hastalarda çoğu zaman endoskopi yapılması gerekebilir. Helicobacter pylori enfeksiyonunda antibiyotik tedavisi, gastroözofageal reflü hastalığında asit baskılayıcı ilaçlar, SİBO’da ise uygun antibiyotik tedavisi uygulanır. Özofagus divertikülü bulunan hastalarda endoskopik veya cerrahi tedavi seçenekleri değerlendirilebilir.