SİBO Nedir? Belirtileri, Tanısı, Testi ve Tedavisi
SİBO, ince bağırsakta aşırı bakteri çoğalmasıdır; şişkinlik, gaz, ishal ve karın ağrısına yol açan, tedavi edilebilir bir sindirim sorunudur.
SİBO Nedir?
SİBO yani ince bağırsaklarda aşırı bakteri çoğalması demektir. Normal koşullarda bağırsaktaki bakteri miktarının çok büyük bir kısmı kolondadır. İnce bağırsaktaki miktar düşüktür. İnce bağırsaklardaki bakteri miktarı >10⁵ (100.000 Bakteri/mL) ise SİBO tanısı konulabilir.
SİBO Nedenleri
SİBO başlı başına bir hastalık değildir. Bir problemin sonucu olarak gelişir. İnce bağırsakta bakteriler çoğalmaya başlar. Bağırsak hareketlerinde bozulma, diyabetes mellitüs, uzun zaman ve güçlü antibiyotikler kullanılması, bağırsakların anatomisini değiştiren operasyon hikayesi, bağırsaklarda darlıklar, irritabl bağırsak sendromu, tiroid hastalıkları, sürekli karbonhidrat tüketimi, uzun süreli PPI (mide koruyucu-proton pompa inhibitörü) kullanımı SİBO'ya neden olabilir.
SİBO Belirtileri
En sık görülen belirti şişkinlik ve gazdır. Karında hassasiyet, ishal-kabızlık, geğirme, sık tuvalete çıkma, kötü kokulu ve şekilsiz dışkılama, halsizlik yorgunluk, vitamin eksiklikleri, odaklanmada zorluk, gıdalara karşı yeni gelişen hassasiyetler, mutsuz ruh hali, ciltte döküntüler ve kızarıklıklar.
SİBO Tanısı
SİBO tanısı için en önemli nokta bu hastalıktan şüphe duyulmasıdır. Şüphe duyulan hastadan öncelikle nefes testi istenilir. Burada Metan ve hidrojen miktarlarına bakılarak test yorumlanır.
İnce bağırsaktan endoskopi esnasında alınan sıvının kültüre edilmesi ve bakteri miktarının ölçülmesi daha doğru sonuçlar verir fakat daha zor bir tetkiktir. Bazı durumlarda bu test sonuçları net bir şekilde SİBO tanısı koymaya yetmez, böyle durumlarda hekim öngörüsüne göre tedavi verilebilir.
SİBO testlerinden 2-4 hafta önce antibiyotik, probiyotik, laksatif ve PPI’lar kesilmelidir. Aksi takdirde yanlış sonuçlar verebilir.
SİBO Testi
Sibo test için hasta 2-4 hafta önceden antibiyotik, probiyotik, PPI ve laksatif ilaçları kesmiş olmalıdır. Test günü hasta 8-10 saatlik aç olarak gelir. Önce bazal ilk nefes numunesi alınır ve hastaya laktuloz içeren sıvı içirilir. Belli sürelerde nefes örneği alınarak örneklerde Metan (CH4) ve hidrojen (H2) değerleri ölçülür.
Bu ölçümlerde artış olması durumunda SİBO tanısı konulmaktadır. Test yaklaşık 2 saat sürer. Bu test hastanın kendi tarafından evde de yapabileceği bir testtir fakat laboratuvar ortamında daha sağlıklı olarak yapılmaktadır. Testin yapılışındaki küçük hatalar yanlış sonuçlara neden olabilir. Bu test kolay, yan etkisi olmayan, ağrısız ve pratik bir testtir.
Sibo Tedavisi
Tedavide asıl amaç neden olan faktör ya da hastalıkların ortadan kaldırılmasıdır. Bundan sonraki en önemli aşama artmış bakteri yükünü azaltmak için antibiyotik kullanılmasıdır. En sık kullanılan antibiyotikler rifaksimin ve neomisindir. Antibiyotik tedavisine mutlaka diyet tedavisini de eklemek gereklidir. Düşük fodmap diyeti sibo da oldukça etkilidir. 8-12 haftalık düşük fodmap diyet hastanın rahatlatılması konusunda çok önemlidir.
Antibiyotik ve diyet sonrası mikrobiyotanın onarılması ve kötü bakterilerin tekrar çoğalmasını engellemek için probiyotikler kullanılır. Ama ilk aşamada probiyotik kullanımı şikayetleri arttıracaktır. Ayrıca semptomatik tedavi açısından gazı parçalayan simetikon gibi ilaçlar tedaviye eklenebilir.
Sibo Ağrısı Nereye Vurur?
Sibo Nasıl Anlaşılır?
Sibo Nasıl Teşhis Edilir?
Sibo Hastalığının Kesin Tanısı Var Mı?
Sibo Diyeti Nedir?
Yazar: Prof. Dr. Hakan Demirci
Gastroenteroloji Uzmanı