Kronik İshal Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Kronik İshal (Diyare) 1 aydan uzun süren sulu dışkılama, sık tuvalet ihtiyacı ve karın şikayetleriyle seyreder; altta yatan neden araştırılmalıdır.

Kronik İshal Nedir?

1 aydan daha uzun süreli, günde 3’ten daha fazla sayıda sıvı, yumuşak, gevşek kıvamda dışkılama kronik ishal olarak tarif edilmektedir. Sulu, şekilsiz dışkılamanın düzelmemesi ve bu zaman zarfında devam etmesi kronik ishal tanısı için önemlidir. Zaman zaman düzelen ishal bu sınıflamaya girmez. Bu durumun nedenlerinin araştırılması ve tedavisi gastroenteroloji uzmanlık alanı kapsamında yapılır.

Kronik İshal Belirtileri

Yumuşak, sulu dışkılama, ani tuvalete gitme ihtiyacı, karı ağrısı, karında gaz hissi, sık tuvalete gitmeye bağlı makatta yanma acı hissi, kilo kaybı gelişebilir. Kronik ishalin en büyük sıkıntılarından biri de psikolojik problemlerin zamanla gelişmesidir. Çünkü hasta bazen alt bezi kullanmaya başlar ve tuvaletini kaçırma korkusuyla yaşar. Altta yatan hastalığı bağlı olarak yağlı, köpüklü, kötü kokulu dışkı olabilir. Kilo azalması, cilt ve mukozalarda kuruma, halsizlik gelişebilir.

Kronik İshal Nedenleri

Kronik İshalin Başlıca Nedenleri:

• Ülseratif Kolit
• Crohn Hastalığı
• Çölyak Hastalığı
• İrritabl bağırsak sendromu (İBS)
• Disbiyozis
• Gıda İntoleransı
• İlaçlar: Antibiyotikler, diyabet ilaçları, tiroid, müshil ilaçları, hormon yapısındaki ilaçlar vb.
• Enfeksiyonlar: Bakteriyel, parazit, mantar ve viral enfeksiyonlar. 
• Endokrin Hastalıkları: Hipertiroidi ve diabetes mellitus.
• Psikolojik Hastalıklar
• Laktoz İntoleransı
• Kolon Tümörleri
• Kronik Pankreatit
• Yoğun Alkol, Kahve Tüketimi

Kronik İshal Risk Faktörleri

İleri yaş, yoğun antibiyotik kullanımı, ameliyatlar, immünsüpresif (bağışıklık sistemi baskılanması), kötü beslenme alışkanlıkları (yağlı, yoğun karbonhidrat, fastfood ve tekdüze beslenme), stres risk faktörleridir. Bazı hastalarda bağırsak düzenindeki bozulmalara bağlı olarak kronik kabızlık dönemleri ile dönüşümlü seyir de görülebilir.

Kronik İshal Yaşam Tarzı Önerileri

Öncelikle beslenme düzeltilmelidir. Sıvı alımı arttırılmalıdır. Yağlı, yumurtalı, kızartma, yoğun baharatlı gıdalarda uzak durulmalıdır. Alkol, çay ve kahve kısıtlanmalıdır. Süt ve süt ürünleri azaltılmalıdır. Patates, pirinç, muz şeftali gibi bağırsak hareketlerini azaltan gıdalar tüketilebilir. Bunlar haricinde kişinin kendisine dokunduğunu düşündüğü diğer gıdalar da tüketilmemelidir.

Aşırı stresten uzak durulmalıdır. Düzenli kullanılan ilaçlar gözden geçirilmeli ve süreç uzuyorsa doktordan destek alınmalıdır.

Kronik İshal Tedavisi

Altta yatan duruma göre tedavi şekillendirilmelidir. Çünkü sebep bulunamazsa tedavide tam olarak yapılamaz. 

• Çölyak Hastalığı: Glütensiz diyet.
• İnflamatuar Bağırsak Hastalığı: Antiinflamatuar ya da immünsüpresif tedavi. Gaita Nakli tedavisi.
• Mikrobiyota bozulması (disbiyozis) durumunda mikrobiyota temelli tedaviler uygulanır (probiyotik, gaita nakli vb.)
• Mikroskobik Kolit tanısı zor konulan bir kronik ishal sebebidir. Kortizon ile tedavi edilir.
• Enfeksiyonlar: Gerekli antimikrobik tedavi (antibiyotik, antifungal vb.)

Sebep ne olursa olsun hastada sıvı ve elektrolit dengesinin korunması çok önemlidir. Bu amaçla kullanılabilecek solüsyonlar vardır.

• Probiyotikler tedaviye destek amacıyla kullanılabilir.
• Bağırsak hareketlerini azaltıcı ilaçlar tedavide yerini alır.
• Bazen safra asitlerinin bağırsağı hızlandırması söz konusu olabilir. Böyle durumlarda safra asidi bağlayıcı ilaçlar kullanılabilir.
• Sindirim enzimleri eksikliğinde takviye yapılabilir.