Crohn Hastalığı Nedir? Belirtileri, Tanısı ve Tedavisi

Crohn Hastalığı, sindirim sistemini tutan; en sık terminal ileumda görülen, eklem, cilt ve göz bulguları yapabilen kronik otoimmün hastalıktır.

Crohn Hastalığı Nedir?

Ağızdan anüse kadar tüm gastrointestinal sistemi tutabilen, kronik otoimmun bir hastalıktır. Tüm sindirim sistemini tutabilmesine rağmen en sık ince bağırsak ve kalın bağırsağın birleşim noktası olan terminal ileumu tutar. Ayrıca ekstraintestinal bulgular dediğimiz, sindirim sistemi dışındaki organ tutulumuna neden olabilir.

Sindirim Sistemi Dışı Crohn Hastalığı Organ Tutulumu:

• Eklem (Artrit)
• Cilt (Eritema Nodozum, Pyoderma Gangrenosum)
• Göz (Üveit)
• Karaciğer ve Safra Yolu Tutulumu (Primer Sklerozan Kolanjit)

Crohn Hastalığı Belirtileri

En Sık Görülen Crohn Hastalığı Belirtileri:

• Karın Ağrısı
• kilo Kaybı
• İştahsızlık
• İshal
• Ateş
• Çarpıntı
• Makatta Çatlak / Akıntı
• Kanlı Dışkılama

Crohn hastalığı heterojen yapıda bir hastalıktır. Bu nedenle hastaların %30-35’inde tanı hemen konulamaz. İlk belirtileri genelde non spesifik karın ağrısı, iştahsızlık ve kilo kaybıdır. Daha çok sağ alt kadran karın ağrısı gözlenir.

Crohn Hastalığı Nedenleri

• Crohn hastalığı nedeni tam olarak bilinmeyen multifaktöryel bir hastalık olarak düşünülmektedir.
• Genetik ve çevresel faktörlerin varlığı önemli bir yer tutmaktadır.
• Mikrobiyotada bozukluk olması hastalığın nedenlerinden biri olarak kabul görmektedir.

Crohn Hastalığı Risk Faktörleri

• Genetik risk faktörü ilk sıradadır. Yani ailede Crohn hastalığı olması riski arttırmaktadır.
• Ayrıca kötü / dengesiz beslenme, stres, sigara kullanımı risk artıran faktörlerdendir.
• Mikrobiyotayı kötü yönde etkileyen antibiyotik tarzı ilaç kullanımı risk faktörleri arasındadır.

Crohn Hastalığı Tanısı

Crohn hastalığının tanısını koymak bazen zaman alabilir. Hastalık heterojen yapıdadır ve birçok başka hastalığın bulgularıyla ortak özellikler barındırır. Bu nedenle hasta hikayesi çok önemlidir. Şüpheli tanılar varlığında öncelikle kan testleri yapılır. CRP ve lökosit değerlerinde artış olması hastalık açısından anlamlıdır. Ayrıca spesifik bir tetkik olan ASCA pozitifliği Crohn hastalığında arada kalınan durumlarda tanıya yardımcı olur.

Bunların dışında bilgisayarlı tomografi ve MR enterografi, tutulan bölgenin gösterilmesi açısından önemlidir. En kesin tanı endoskopi ve kolonoskopi ile konur. Alınan biyopsilerde nonkazeifiye granülom varlığı, tam kat tutulum (transmural inflamasyon) ve kript apseleri görülmesi tanı açısından önemlidir. Ayrıca perianal bölgedeki fistüller de tanıya yardımcı bulgulardır.

Crohn Hastalığı Tedavisi

Hastalığın tutulum yeri ve şiddetine göre tedavi planlaması yapılır. Mesalazin, azatiyoprin, kortikosteroidler ve budesonid tedavileri ilk aşamada tercih edilir. İleri dönemlerde biyolojik ilaçlar kullanılabilir (adalimumab, infliksimab, vedolizumab, ustekinumab, mirikizumab, tofasitinib, certolizumab ve upadacitinib).

Crohn hastalığında tedaviye erken başlamak sonrasında gelişebilecek komplikasyonların önlenmesi açısından altın değerindedir. Gaita nakli (fekal transplantasyon) uygun hastalarda başarılı sonuçlar vermektedir.

Bazı durumlarda, özellikle bağırsaklarda darlık, tıkanma ve kontrol edilemeyen kanama, cerrahi tedavi seçeneği bulunmaktadır. Cerrahi hastalığı yok edip tamamen bitiren bir yöntem değil sadece komplikasyonlara yönelik yapılmalıdır. Aynı zamanda perianal fistül ve apse gibi durumlarda cerrahi tedaviler (drenaj ve seton uygulaması) yapılabilir.