Geçirgen Bağırsak Sendromu Nedir? Tanısı ve Tedavisi

Geçirgen Bağırsak Sendromu, bağırsak bariyerinin bozulmasıyla toksin ve zararlı maddelerin kana geçmesiyle oluşan bir sağlık durumudur.

Geçirgen Bağırsak Sendromu Nedir?

Bağırsaklarımızın iç yüzeylerinde villus denilen ve sindirimi gerçekleşmiş gıdaların emilimi gerçekleştiren minik parmaksı yapılar vardır. Bu villuslarında daha derinlerinde besinlerin geçişine izin veren fakat zararlı içerikleri engelleyen bir bariyer yapısı vardır. Bu bariyerin bozulması ve zararlı maddelerin (toksin, mikroorganizma vb.) emilerek kana karışması durumuna geçirgen bağırsak sendromu denilir.

Geçirgen Bağırsak Sendromu Nedenleri

Bu durum kendi başına oluşan bir hastalık değildir. Farklı bir durum ya da hastalığa bağlı olarak gelişmektedir. Başlıca bağırsak duvar bütünlüğünü bozan inflamatuar bağırsak hastalığı (Crohn Hastalığı, Ülseratif Kolit), Çölyak Hastalığı, Disbiyozis yani mikrobiyotanın bozulması, yoğun ve sık antibiyotik kullanımı, yoğun ve kronik stres, diyabetes mellitus, sık geçirilen bağırsak enfeksiyonu, kötü beslenme alışkanlıkları (liften fakir, yoğun şekerli ve işlenmiş gıdalar, probiyotik ve prebiyotik fakir diyet).

Geçirgen Bağırsak Sendromu Belirtileri

Geçirgen bağırsak sendromuna spesifik bir belirti yoktur. Çok geniş bir yelpazede belirtiler olabilir. En sık belirtiler gastrointestinal sistemde görülen; karın ağrısı, şişkinlik, gaz, hazımsızlık, kabızlık-ishal, geğirmedir.

Ayrıca konsantre olmakta zorluk, unutkanlık, beyin sisi, halsizlik, bitkinlik, cilt bulguları (egzama, alerji, akne), sık hastalanma ve geç iyileşme, bazı gıdalara karşı sonradan gelişen alerjiler, kilo verememe gibi belirtiler olabilir.

Geçirgen Bağırsak Sendromu Tanısı

Net bir tanı yöntemi yoktur. Öncelikle bu hastalıktan şüphelenilmesi gerekir. Öncelikle benzer belirtilere neden olabilecek diğer hastalıkların ekarte edilmesi gerekir. Öncelikle gastroenteroloji uzmanı tarafından yapılacak kan, görüntüleme, endoskopi ve kolonoskopi gibi tetkikleri yaparak; inflamatuar bağırsak hastalıkları (Ülseratif kolit, Crohn hastalığı) çölyak hastalığı gibi hastalıkları ekarte etmelidir.

• Laboratuvarda kullanılan en önemli test zonulin’dir. Yüksekliği geçirgen bağırsağa işaret eder.
• Ayrıca laktuloz-mannitol testi yapılabilir.
• Mikrobiyota analizi de kullanılabilir.

Geçirgen Bağırsak Sendromu Tedavisi

Asıl tedavi altta yatan hastalığın tedavisidir. Örneğin çölyak hastalığında glütensiz diyet, crohn hastalığı ve ülseratif kolitte antiinflamatuar ve immünsüpresif tedavi, bozulmuş besleneme alışkanlıklarında uygun diyetler kullanılmalıdır. Disbiyozis durumunda yoğun probiyotik ve prebiyotik takviyesi yapılabilir. Daha ileri durumlarda mikrobiyota temelli bir tedavi olan gaita nakli kullanılabilir.

Bir takviye de (Glutamin, selenyum, çinko ve omega 3 vb.) kullanılarak tedavi desteklenebilir. Stres yönetimi de tedavide olmazsa olmazdır.

Geçirgen Bağırsak Sendromunda Beslenme

Diyette amaç bağırsakların üzerindeki stres ve baskıyı azaltmak olmalıdır.

• Sebze ve meyve ağırlıklı, doğal ve sağlıklı yağların olduğu, liften zengin, prebiyotik ve probiyotikten zengin gıdalar tüketilmelidir.
• Prebiyotik gıdalar; soğan sarımsak, pıra ve enginar gibi gıdalardır. Probiyotikten zengin gıdalar; yoğurt, kefir, tarhana ve turşudur.
• Antiinflamatuar gıdalar; zencefil, zerdeçal, balık, kuruyemişler, karabiber ve zeytinyağıdır.
• Başlıca kaçınılması gereken gıdalar ise; işlenmiş gıdalar, yoğun şekerli gıdalar, alkol ve katkı maddeli uzun raf ömürlü gıdalardır.
• Beslenme kişiye özgü olmalı gastroenteroloji doktorunun çizdiği çerçevede diyetisyen tarafından takip edilmelidir.