Disbiyozis Nedir? Belirtileri, Türleri ve Tedavisi

Disbiyozis, bağırsak mikrobiyotasındaki iyi ve kötü bakteriler arasındaki dengenin bozulmasıyla ortaya çıkan genel sağlığı etkileyen bir durumdur.

Disbiyozis Nedir?

Vücudumuzda bizimle birlikte yaşayan mikroorganizmalara mikrobiyota denilmektedir. Bunların çok büyük kısmı kolonda bulunan bakterilerdedir. Bu bakterilerin bir bölümü iyi bir bölümü ise kötü bakterilerden oluşur. Bunlar bir denge içinde yaşamaktadırlar. Bu dengenin bozulmasına disbiyozis denilir. Bu denge ya iyi bakterilerin azalması ya da kötü bakterilerin artması şeklinde oluşur.

Disbiyozis Nedenleri

En öneli neden gereksiz, uzun süre ve yoğun antibiyotik kullanımıdır. Ağrı kesici, mide koruyucu gibi ilaçlar da disbiyozise neden olur.

Kötü diyet alışkanlıkları (yoğun şeker, işlenmiş-paketli gıdalar, düşük pre-probiyotikli gıdalar, liften fakir beslenme), sık geçirilen bağırsak enfeksiyonları, sigara, alkol, diyabet, inflamatuar bağırsak hastalığı (Crohn hastalığı ve ülseratif kolit), stresli hayat tarzı disbiyozise neden olabilir.

Disbiyozis Belirtileri

En sık gastrointestinal sistem bulguları saptanmaktadır. Şişkinlik, gaz, geğirme, karın ağrısı, karında hassasiyet, hazımsızlık, kronik ishal / kabızlık oluşabilir. Ayrıca beyin sisi dediğimiz odaklanamama, konsantrasyon bozukluğu, B12 vitamin eksikliği, ağızda kötü tat ve koku, ciltte kaşıntı egzama, baş ağrısı, halsizlik, sık hasta olma, geç iyileşme gibi belirtiler gelişebilir.

Disbiyozis Teşhisi

Disbiyozis teşhisi için öncelikle hastanın şikayetleri değerlendirilir. Uyumlu belirtiler varlığında mikrobiyota testi yapılır. Bu testte bağırsaktaki başlıca bakteriler olmak üzere mantarlar, virüsler ve parazitler değerlendirilir. Geçirgen bağırsak varlığı değerlendirilir. Bakteri dengesi net bir şekilde ortaya çıkartılabilir. Bakteri yoğunluğu, sayısı ve çeşitliliği değerlendirilir.

Disbiyozisde bakteri sayısı değişkenlik gösterir. Fakat bakteri çeşitliliği kesinlikle azalmıştır. Kötü bakteri sayısı artmış, iyi bakteri sayısı azalmıştır. Disbiyozisde ayrıca mikrobiyotada çok az bulunan virüs ve parazitlerde artış olabilir. Ayrıca kalprotektin ve laktoferrin gibi inflamatuar değerlerde artış saptanır.

Disbiyozis Türleri

Mikrobiyotanın çeşitliliğini sağlayan iyi ve kötü bakteriler bir denge içinde bulunmaktadırlar. Bu denge ya iyi bakterilerin azalması ya da kötü bakterileri artması şeklinde oluşabilir. Ya da genel olarak bağırsak bakteri çeşitliliğinde azalma saptanabilir. Ayrıca ince bağırsaklarda da bakteri miktarı olması gerekenden çok fazla artış gösterebilir. Bu durum çoğunlukla sibo ya eşlik etmektedir.

Diğer bir disbiyozis türü ise inflamatuar tiptir. Burada çoğunlukla inflamatuar bağırsak hastalıkları (crohn hastalığı ve ülseratif kolit) eşlik etmektedir.

Disbiyozis Tedavisi

Öncelikle altta yatan hastalığa yönelik tedavi planlanmalıdır. Sadece probiyotik vermek ya da sadece antibiyotik kullanmak tam ve etkili bir tedavi çözümü sunmaz. Tedaviye mutlaka diyet ile başlamak gerekir. Buradaki amaç prebiyotik ve probiyotikten zengin gıdaların tüketilmesini sağlamaktır. Bağırsak onarımı için glutamin, selenyum, bütirik asit ve çinko verilebilir. Mantar ve parazit fazlalığında bunlara yönelik spesifik tedaviler yapılmalıdır.