Kronik Kabızlık Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Kronik Kabızlık (Konstipasyon) haftada 3’ten az dışkılama, sert dışkı ve zorlanma ile seyreder; 3 aydan uzun sürmesi kronik kabul edilir.

Kronik Kabızlık Nedir?

Haftada 3’ten az sıklıkta dışkılama (defekasyon) olması kabızlık olarak değerlendirilir. Sadece sayı önemli değildir. Aynı zamanda zor dışkılama, yetersiz dışkılama, dışkının çok sert olması yeteri kadar dışkılayamama hissi de kabızlık olarak düşünülebilir. Kabızlık süresinin 3 aydan daha fazla sürmesi kronik kabızlıktır.

Kronik Kabızlık Belirtileri

Haftada 3’ten daha az defekasyon, tuvalette çok zaman geçirme, tam rahatlayamama hissi, karında şişlik, gaz, sert ve küçük dışkılama (keçi pisliği şeklinde), karın ağrısı, zorlanarak büyük tuvalete çıkma hissi, dışkının bazen parmakla çıkartılmak zorunda kalması, tuvalet hissi olması fakat yapamamak.

Kronik Kabızlık Nedenleri

Birçok faktör kronik kabızlığa neden olabilir. Ama en sık sebep yaşam tarzında yapılan yanlışlardır. Az su içme, hareket azlığı, lif içeriği fakir gıdaların tüketilmesi ve tuvaletin geldiğinde yapılmayıp ertelenmesi başlıcalarıdır.

Kronik Kabızlık Nedeni Olabilecek Durumlar:

• İlaçlar: Ağrı kesiciler, yoğun müshil ilacı kullanılması, antidepresanlar, tansiyon ilaçları, bazı vitamin ve demir ilaçları.
• Hastalıklar: Hipotiroidi, şeker hastalığı (diabetes mellitus), kalsiyum metabolizma hastalıkları, hormonal dengesizlikle giden hastalıklar.
• Ruh Halindeki Bozulmalar: Psikiyatrik hastalıklar, depresyon, anksiyete, aşırı stres.
• Gastrointestinal Hastalıklar: Kolon kanseri, kolon polipleri, anal fissür, hemoroid, mide asidi azalması, atrofik gastrit ve anal bölge hastalıkları.
• Nörolojik Hastalıklar: Multiple skleroz, alzheimer, parkinson hastalığı, medulla spinalis yaralanmaları ve pleji.
• Mikrobiyota Bozulması: Disbiyozis, geçirgen bağırsak ve sibo.
• Çölyak Hastalığı: Glütene bağlı bağırsak hasarı.

Kronik Kabızlık Risk Faktörleri

Hareketsiz yaşam sürenler, az su-sıvı içenler, beslenmesi tekdüze ve lif içeriği zayıf olanlar, aşırı stres, ileri yaş, gebelik, tuvalet erteleme alışkanlığı olanlar, düzenli kabızlık yapıcı ilaç kullanımı olanlar, yoğun müshil ilacı kullanımı, ameliyat süreçleri, kadın cinsiyet.

Kronik Kabızlık Yaşam Tarzı Önerileri

Bu hastaları kesinlikle günde en az 8000 adım atmalıdırlar, günlük su tüketimi 2 litre ve üstü olmalıdır, lif içerikli gıdalar (sebze, meyve, salata vb.), kuruyemiş, zeytinyağlı beslenme tüketimi arttırılmalıdır. Tuvalet alışkanlığı mutlaka edinilmelidir. Mümkünse günün aynı saati tuvalete gidilmeye özen gösterilmelidir.

Tuvalette geçirilen süre uzun olmamalı ve defekasyon pozisyonu doğru olmalıdır. Aşırı stres kronik kabızlığı arttırdığından dolayı stresten kaçınılmalıdır. Optimal uyku süresi önemlidir. Günlük 6 saatten az uyunmamalıdır. Uzun açlıklar kabızlığı körükleyebilir.

Probiyotik içerikli gıdalar (yoğurt, kefir, tarhana, ev yapımı turşu vb.) kabızlığa karşı koruyucudur. Ekmek ve yoğun karbonhidrattan uzak durulmalıdır.

Kronik Kabızlık Tedavisi

Öncelikle yaşam tarzı değişikliklere odaklanılmalıdır. Bunlar düzeltilmeden başarılı bir tedavi mümkün değildir. Tüm bunlar yapılmasına rağmen şikayetler devam ediyorsa ilaç tedavisine geçilebilir. 

İlaç tedavisinde laksatif (müshil) ilaçlar, lif içeriği yüksek takviyeler, bağırsak uyarıcıları tercih edilebilir. Önemli olan bu ilaçların uzun süreler ve kontrolsüz kullanılmamasıdır. Uzun kullanımda bağırsaklar bu ilaçlara alışacaktır ve kullanılmadığı takdirde kabızlık derinleşecektir. Bu nedenle doktor önerisi dışında laksatif ilaç kullanımı önerilmemektedir.

Altta yatan hastalık varsa tedavisi kabızlığı zaten çözeceği için bu tedavi planlanmalıdır. (Hormon tedavisi, diyabet tedavisi, elektrolit tedavisi vb.)

Mikrobiyota bozukluğu durumunda probiyotik tedavileri ve gaita nakli (fekal transplantasyon) uygulanabilir.