İrritabl Bağırsak Sendromu Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

İrritabl bağırsak sendromu (İBS), karın ağrısı, şişkinlik, ishal veya kabızlık ataklarıyla seyreden kronik bir bağırsak hastalığıdır.

İrritabl Bağırsak Sendromu Nedir?

İrritabl bağırsak sendromu (İBS) bağırsaklarda organik bir problemin olmadığı fakat fonksiyonlarında sıkıntı bulunduğu, ishal ya da kabızlıkla seyredebilen kronik bir hastalıktır. Diğer bir adıyla hassas bağırsak sendromu denilmektedir. Yani bağırsaklar normalden hassastırlar. Çoğu zaman hastalarda psikolojik dalgalanmalarla artış gösterirler.

İrritabl Bağırsak Sendromu Nedenleri

Tek bir nedeni yoktur. Multifaktöryel bir hastalık olarak kabul edilmektedir. En sık neden bağırsak çalışmasındaki düzensizliktir. Bazı hastalarda hızlı çalışmaya bağlı ishal dominant İBS, bazı hastalarda ise yavaş çalışmaya bağlı kabızlık dominant İBS olmaktadır. Bu hastalarda aynı zamanda bağırsak hassasiyeti artmıştır. Normalde ağrı yapmayacak kadar küçük miktardaki gaz bile bu hastalarda ağrıya sebep olabilmektedir.

Stres, anksiyete, hassas kişilik ve depresif ruh hali İBS nedenlerindendir. Mikrobiyota değişikliği de İBS’ye neden olabilir. Beslenmenin kötü olması, düzensiz ve tekdüze beslenme hastalık açısından önemlidir. Genetik yatkınlık ve sık geçirilen bağırsak enfeksiyonları da İBS nedeni olabilir.

İrritabl Bağırsak Sendromu Belirtileri

• En sık belirtiler; karın ağrısı, şişkinlik, ishal, kabızlık, geğirme, dışkılama sonrası tam rahatlayamama hissi, kramptır.
• Dışkıda kan olması, ateş, kansızlık, aşırı kilo kaybı gibi bulgular olmaz. Bu bulgular varsa başka hastalıklar düşünülmelidir.
• Stres ile genellikle İBS hastalarında şikayetler artış gösterir.

İrritabl Bağırsak Sendromu Tanısı

Aslında İBS bir dışlama tanısıdır. Bu şikayetleri yapabilecek birçok organik hastalık araştırılır ve tüm bunların olmadığı durumda İBS tanısı konulur. Bu araştırmalar esnasında çeşitli kan tetkikleri, çölyak testleri, ultrason, MR-BT gibi görüntüleme tetkikleri, endoskopi ve kolonoskopi gibi tetkiklerin yapılması gerekmektedir.

Öncelikle süre önemlidir. İBS kronik bir sürece sahip hastalıktır. Genellikle hastalar uzun sürelerdir mevcut şikayetlerinden mustariptirler. Bu hastalar çoğunlukla birkaç kez doktora başvurmuş ve yapılan tetkiklerde patoloji saptanmamıştırlar. İBS tanısında ROMA kriterleri önemlidir.

Alarm semptomları dediğimiz dışkıda kan, aşırı kilo kaybı, gece uykudan uyandıran ishal, anemi, ileri yaşta başlayan şikayetler ve ateş bulunması durumunda İBS dışındaki tanılara yönelmek gerekir.

İrritabl Bağırsak sendromu Tedavisi

Tedavi kişiye özgü olmalıdır. Tedaviye beslenme düzeniyle başlamak gerekir. Özellikle bol su içilmesi, alkol, çay ve kahveden uzak durulması; gazlı içeceklerden ve aşırı yağlı gıdalardan kaçınılması önemlidir. Genellikle FODMAP diyeti uygulanmaktadır. Bu diyet doktor ve diyetisyen kontrolünde yapılır. Maksimum 8-12 haftalık bir diyet ile hastaların şikayetlerinde rahatlama sağlanmaktadır.

Diğer bir faktör stres kontroludur. Genellikle hastalar bu konuda dirençli olurlar ve stresli olduklarını kabul etmezler. Çünkü sırtlarında büyük ile yaşamaya alışmışlardır. Ancak stresleri azalıp şikayetleri rahatladıklarında stresim varmış gerçekten derler.

İlaç tedavileri ishal ve kabızlığa yöneliktir. Aynı zamanda bağırsak motilitesini düzenleyen ilaçlar da kullanılabilir. Probiyotik ve prebiyotik takviyeler faydalı olabilir.