Helikobakter Pilori Nedir? Belirtileri, Teşhisi ve Tedavisi

Helikobakter Pilori, mideye yerleşerek gastrit ve ülser gibi hastalıklara yol açabilen yaygın bir mide bakterisidir.

Helikobakter Pilori Nedir?

Helikobakter pilori mide iç yüzeyine yerleşerek kronik enfeksiyon yapan bir bakteridir. Dünyadaki en sık enfeksiyonlardan biridir. Mide mikrobu olarak da bilinmektedir. Mide mukozasında kronik irritasyon ve inflamasyon, gastrit, ülser ve tedavi edilmediği durumlarda mide kanserine yol açabilir.

Helikobakter Pilori Nasıl Bulaşır?

En sık hijyenin iyi olmadığı durumlarda ortak kullanılan çatal, kaşık, bardak gibi materyallerden bulaşır. Ayrıca öpüşme ile de bulaş söz konusudur. İyi yıkanmamış gıdalar, kirli su, tuvalet sonrası ellerin iyi yıkanmaması gibi durumlarda bulaşma olabilir.

Helikobakter Pilori Belirtileri

En sık mide şikayetlerine neden olur. Midede yanma , ekşime, şişkinlik, gaz, ağız kokusu, bulantı-kusma, geğirme, reflü, iştahsızlık gibi bulgular görülür. Mide kanamasına neden olduysa dışkıda siyah ve katran tarzı renk (melena), kilo kaybı, sırta vuran ağrı olabilir.

Bazen ciltte kızarıklık, ürtiker, egzama tarzı bulgular görülebilir. Kan trombosit değerlerinde düşme ile seyreden ITP (idiopatik trombositik purpura) gibi hastalıklarda da helikobakter pilori görülebilir. Bu hastalarda ciltte minik kanama odakları olabilir.

Helikobakter Pilori Teşhisi

Üre Nefes Testi: nükleer tıp ünitesi olan yerlerde yapılır. Hastaya içinde üre içeren bir sıvı içirilir. Eğer hastanın midesinde helikobakter varsa bu üre özel bir gaza çevrilir. Bu gaz üfleme testi ile tespit edilir.

Endoskopi ve Biyopsi: En kesin sonucun saptandığı testtir. Endoskopi esnasında mide yüzeyinden alınan minik biyopsi parçaları 2 türlü incelenir. Biri CLO test dediğimiz hızlı üreaz testidir. 10-15 dk içinde test sonuçlanır. Diğeri alınan biyopsinin patoloji laboratuvarında özel boyama ile incelenmesidir.

Kan Testi: Antikor bakılabilir. Fakat bu test sadece ilk tanı anında kullanılabilir. Vücutta helikobakter eradike edildikten sonra da pozitif kalmaya devam eder. Bu nedenle tedavi sonrası kontroller için uygun değildir. Artık fazla aktif kullanılan bir test olmaktan çıkmıştır.

Gaita HP Antijen Testi: dışkıda mideden gelen helikobakter antijenleri özel teknikler ile tespit edilebilir. Pratik ve ucuz bir testtir.

• Helikobakter Pilori Direk Antijen Negatif: En hızlı, kolay ve pratik test olan gaita helikobakter pilori antijen testi daha çok genel tarama ya da tedavi sonrası bakterinin eradike olup olmadığını anlamak için kullanılmaktadır. Test negatif ise helikobakter pilori yok demektir.
• Helikobakter Pilori Direk Antijen Pozitif: Helikobakter pilori gaita antijen testi pozitif ise bakteri hala var demektir. Bu test tedavi sonrası kontrol için yapıldıysa tedavinin yeterli olmadığı ve helikobakterinin ölmediği anlamına gelmektedir. Tekrar ve daha güçlü bir tedavi gerektirir. Eğer şüphe üstüne ve sadece tarama amaçlı yapıldıysa, kişide mide ile ilgili şikayetler de varsa tedavi uygulanmalıdır.

Helikobakter Pilori Tedavisi

Helikobakter pilori antibiyotik direnci açısından yüksek bir bakteridir. Bu sebebi küçük yaşlarda kullanılan yoğun ve gereksiz antibiyotik tedavileridir. Zaten bu bakteri midenin içindeki yoğun asit ortamında bile yaşayabilecek kadar dirençli bir bakteridir. Bu nedenle bu konuda dikkatli tedaviler uygulanmalıdır.

Helikobakter pilori tedavisi için hastanın yaşı, eşlik eden diğer hastalıkları, kullandığı ilaçlar, daha önce sık ve yoğun antibiyotik kullanım durumu gibi durumlar değerlendirilmelidir. Özellikle Türkiye gibi helikobakterinin antibiyotik direncinin yoğun olduğu ülkelerde tedavi 4’lü olmalıdır. Aynı zamanda en az 14 gün tedavi verilmelidir.

Birinci basamakta kullanılan tedavilerin başarı oranı %70-80 civarındadır. Eğer olumlu cevap alınmazsa ikinci basamak tedavilere geçilmelidir. Bunun başarı şansı ise %80-85 civarındadır. Tedavi esnasında alkol alınmamalıdır. Çünkü antibiyotikler ile alkol etkileşip hastada ciddi yan etkilere neden olabilir.