Gaita Tetkikleri: Gizli Kan, Kültür ve Kalprotektin

Gastroenteroloji Gaita Tetkikleri; gizli kan, gaita kültürü, kalprotektin, antijen testleri ve gaita mikroskopisini kapsar.

Gastroenteroloji Gaita Tetkikleri

En sık kullanılan test gaita mikroskopisidir. Bunun dışında gaitada gizli kan, fekal laktoferrin, kalprotektin, gaita kültürü, Clostridioides difficile toksin testleri, fekal elastaz, gaitada yağ analizi, gaita tümör belirteçleri ve DNA testleri yapılabilmektedir.

Gaitada Gizli Kan (GGK)

En eski fakat geçerliliğini koruyan testlerden biridir. Gastrointestinal sistemde herhangi bir kanamaya neden olan hastalıklarda dışkıya karışabilen çok küçük miktardaki kanın saptanmasına yardımcı olur. Bu şekilde özofagus, mide, ince bağırsak ve kalın bağırsak kaynaklı tümörlerin erken tanısına katkı sağlayabilmektedir.

Gaita Kültürü

Gastroenterit vakalarında antibiyotik tedavisine başlanmadan önce ya da sık tekrarlayan enfeksiyon durumlarında gaita kültürü yapılarak hangi mikroorganizmanın ürediği saptanır. Buna göre hedefe yönelik tedavi uygulanabilir.

Gaita Mikroskopisi ve Parazit Testleri

En sık ishal durumlarında uygulanan bu test oldukça pratik, ucuz ve hızlıdır. Gaitada lökosit, eritrosit, mukus ve parazit varlığı saptanabilmektedir. Buna göre tedavi planlaması yapılabilir.

Antijen ve Moleküler Testler

Son zamanlarda oldukça popüler hâle gelmiştir. Çünkü teknolojiyle birlikte önemli gelişim göstermiştir. Çoğunlukla DNA veya PCR temelli testlerdir. En sık Helicobacter pylori antijen ve DNA testleri kullanılmaktadır. Helicobacter pylori tedavisi sonrası eradikasyonun sağlanıp sağlanmadığını değerlendirmek amacıyla kullanılmaktadır. Bunun yanında Giardia antijen, rotavirüs antijen, C. difficile antijen ve toksin testleri de kullanılabilir.

Fekal immünokimyasal test ve dışkı DNA testleri (KRAS, APC, TP53, NDRG4, BMP3) kolorektal kanser taramasında kullanılabilmektedir.

Kalprotektin Testi

Gastroenteroloji alanında en sık kullanılan ve en verimli testlerden biridir. Bağırsaklardaki inflamasyon sonucunda iltihap hücrelerine ait bazı proteinler gaitaya geçer. Gaitanın özel analizi sırasında bu proteinler incelenerek sayısal bir sonuç elde edilir. Birçok laboratuvar üst sınırı 50 µg/g olarak belirtmektedir. Ancak yapılan çalışmalarda 150-200 µg/g üzerindeki değerlerin anormal olarak değerlendirilebileceği gösterilmiştir.

Gastroenterolojide en sık kullanım alanı ülseratif kolit ve kolon tutulumu olan Crohn hastalığıdır. Bu sayede her seferinde kolonoskopi yapılmadan hastaların takibi gerçekleştirilebilmektedir. Hassas bir tetkik olduğu için yalnızca ciddi hastalıklarda yükselmez. Akut gastroenterit gibi durumlarda da yükselebilmektedir.